Arxip: She Apr 14, 2007 6:22 pm Mawzu: AIDS qa Rasttinla Dawa Tépildimu?
Biliwal torining bashqurghuchiliri Uyghur tor ziyaretchiliridin silerge salam. Méningche biliwal tori hazir témilirining rastliqi bilen biket inawiti kündin-kün'ge ösüwatidu. Bolupmu ademge ilham bexsh étidighan ademni algha intildüridighan bir qisim chet ellerdiki paxrlik oghlanlirimizni tonushturup nurgun ziyaretchilerge milletning ajayip ishanchlerni namayan qiliwatidu. Shexsen men her qétim bu tor biketni achsam, öz millitimge nisbeten bashqiche ishenchim ashidu. Méningche bashqilarmu shundaq. Biliwal torida héchqandaq yalghan xewer yollanmaydu, bumu tor biketning bashqurguchilirining nahayiti mas'ulyetchanliqini chüshendüridu.
Hazir Uyghur tor biketlirini AIDS ge dawa tépildi dep xewer bérip bir meydan daghdughiliq munazire qozgaldi. Shunga biliwal tor békiti arqiliq bu xewerning rast yaki yalghanliqini bilip baqsaq deymen, chünki bu xewer aldi bilen chet ellerde allaqachan élan qilin'ghandu. Shunga bu heqte éniq bir pakit bilen temin étish zörür dep qarayman, bu heqte chet ellerdiki kesp ehliliri bilen alaqiliship xewer bersenglar, bu xewerning rast yaki yalghanliqini bilgili bolatti.
Arxip: Yek Apr 15, 2007 8:12 am Mawzu: AIDS ni Dawalash
Hazir Amérikida AIDS késilini dawalashta ishlitishke testiqlan'ghan dora türi jem'iy 22 xil bolup, bu dorilarning biri yaki ikki-üchini birleshtürüp dawalash arqiliq, bimarning ömrini uzartish meqsitige yetkili bolidu. Eger kishiler AIDS virusi yeni HIV bilen yuqumlinip qanche burun éniqlansa we qanche burun dora ishlitip dawalash élip barsa, HIV yuqumlinishtin AIDS késilige tereqqiy qilish sür'itini astilatqili bolushi mumkin. Yeni özlüksiz dawalash élip barsa, AIDS késilining tereqqiy qilishini astilatqili we bimarning ömriini uzartqili bolushi mumkin.
Amérikida Peter isimlik bir bimar 1985-yili HIV bilen yuqumlan'ghanliqi éniqlan'ghan iken. Eyni waqitta AIDS ni dawalashta testiqlan'ghan dora asasen yoq ikenduq. 1987-yili AZT dégen dora AIDS dawalashta testiqliniptu. Shuningdin étibaren bu kishi özlüksiz dawalash élip bériptu. Hazir bu kishi téxi hayat iken.
Hazir bar bolghan yuqiriqi 22 xil dora arqiliq dawalash élip barghanda qandiki HIV ni kontrol qilip, késelning tereqqiy qilishini astilatqili we bimarning ömriini uzartqili bolghan bilen, nahayti az sandiki kishiler bedinidiki HIV ning yoqalghanliqi toghrisidiki xewerlerni hésabqa almighanda, mutleq köp sandiki kishilerning bedinide HIV dawalamliq mewjut bolup turidu we köpinche bimar AIDS késilige tereqqiy qilghandin kéyin 5, 6 yil ichide ölüp kétidu. Shunga hazirgha qeder AIDS késili ünümlük dawasi bolmighan késel hésablinip kéliwatidu. Bundaq dégenlik AIDS késilige dawa yoq dégenlik emes, mundaqche éytqanda AIDS dawa bar, biraq ünümlük dawa yoq.
Nurghun dawalash imkaniyiti tamamen bar késellerge giriptar bolghan Uyghurlar her xil sewebler tüpeylidin ünümlük dawalash pursitige ige bolalmaywatqan bügünki künde, “AIDS késilige dawa tépildi” dégen xewerdin alahide hayajanlinip kétishining köp ehmiyiti yoq. Eger AIDS késilige ünümlük dawa tépilghan bolsa, bu heqiqeten bir xushallinarliq ish, biraq, bizge nisbeten eng muhimi, AIDS ni dawalash emes, belki uning aldini élishqa téximu ehmiyet bérish. Eger biz yéterlik ehmiyet bersekla, AIDS ning aldini élish AIDSn késilini dawalashqa nisbeten, Uyghurlargha eng muwapiq, eng emeliy, eng téjeshlik, eng yaxshi chare. Emeliyette késel dawalashning özi késelning aldini élish meghlup bolghandin kéyin qollinidighan “amal yoqning amali”.
Men burun dep ötkendek AIDS késili yolda kétiwatqan ademlerge yuqup qalmaydu. Bir adem AIDS késilige giriptar bolush üchün, HIV bilen yuqumlinish kérek. HIV bilen yuqumlinishning asasliq yolliri qalaymiqan jinsiy munasiwet qilish, zeherlik chékimlikni zeher chekküchiler arisida bir yingne bilen ortaq okul qilip urush, andin qalsa qan sélish, anidin baligha yuqush qatarliqlar. Axirqi ikki sewebni hésabqa almighanda, AIDS bilen yuqumlinishni asasen meyli diniy étiqadimiz ölchimi boyiche bolsun we yaki hazirqi qanun tüzüm ölchimi bilen bolsun, “yaman ish qilish” bilen munasiwetlik dep qarashqa bolidu. Elwette, qan sélish arqiliq özlirige AIDS ni yuqturuwalghan gunahsiz kishilermu bar. Lékin hazir Uyghurlar arisidiki AIDS késili bilen yuqumlan'ghanlarning omumyüzlük ehwalidin qarighanda, mutleq köp qismi yenila qalaymiqan jinsiy munasiwet qilish, zeherlik chékimlikni zeher chekküchiler arisida bir yingne bilen ortaq okul qilip urush bilen biwasite munasiwetlik. Shunga hayatimizni qedirleyli, özimizge, ailimizge mes'ul bolayli. Ikkila alemde gunah hésablan'ghan ishlardin qol üzeyli.
«AIDS qa dawa tépildi» dégen xewerde éytilishiche bu xil dora bir musulman dölette tetqiq qilinip yasiliptudak. U téxi yalghuz AIDS kila emes, belki A, B, C tipliq jiger késili, qan késili qatarliqlarni tüptin dawalap saqaytiptumish, hazir patént hoquqi togriliq héchkim héchnersa démeptu, chünki uni yasighan tetqiqatchi Yemenlik proféssor sheyx Abdul Mejid Eziz Zindani ijat qiptudek , u BDT din tutush buyruqi chiqirilghan shexs ikenmish, bu yalghan xewer barliq tor biketlerni qaplap, nurghun ademlirimizni qaymuqturuwatidu. Buninggha mendekler chidap ishenmeydiken, rehmet silerge. Memet Imin ependige köptin-köp teshshekkür.
Aldinki ay turkiyening haber turk gizitide Eranning bax ministiri HIV aidiske amal taptuh dep elan kilghan .
Ehmedi Nijad eranda utkuzulgen bir qong yighinda xundah digen iken.
Dr.Memet Emin apandim,
Sizdin yene bir sual sorighim keldi:
men yeqinde izdinix tor betidin bundaq bir mish-mish xewer anglidim. uningde eytilishiche ikki AIDS bolghan qiz ashxanigha kirip laza qiyamigha qolining qenini singdurwatken, keyin mulazimetchiler bayqap sewebini sorisa , bu kesalning azabini bizla tartamduq digen. dimakchi bolghunum ager shundaq ahwal aldin elinmay qalsa, bu AIDS qeni singdurulgen lazini bashqilar seyige selip yesa, ularda AIDS bolush etimallighi barmu?
Bu sehipige yéngi yézilmilar yazalmaysiz. Bu sehipidiki yézilmilargha jawab yazalmaysiz. Bu sehipidiki yazmiliringizni tehrirliyelmeysiz. Bu sehipidiki yazmiliringizni öchürelmeysiz. Bu sehipidiki ray sinashqa awaz bérelmeysiz.